17 oktober Emelten in mijn gazon! Hoe bestrijd je ze?
De laatste weken krijgen we opvallend veel vragen over bepaalde schadebeelden in gazons. Vaak blijken dit emelten te zijn. Emelten zijn de larven van langpootmuggen, een veel voorkomend probleem in gazons. Ze voeden zich met graswortels en jonge scheuten van gras, wat kan leiden tot kale plekken en een verzwakt gazon. In dit artikel bespreken we waarom emelten verschijnen, hoe je hun aanwezigheid herkent en wat je kunt doen om ze te voorkomen of te bestrijden.
Waarom zien we emelten in het gazon?
In België komen allerlei soorten langpootmuggen voor. Het zijn echter voornamelijk de weidelangpootmug (Tipula paludosa) en de koollangpootmug (Tipula oleracea) die voor schade zorgen in onze gazons.
Langpootmuggen leggen hun eitjes vooral, maar niet uitsluitend, in vochtige, humusrijke graslanden. Dit gebeurt meestal in de late zomer en vroege herfst. De larven komen kort daarna uit en beginnen zich te voeden met graswortels. In het voorjaar, wanneer de temperaturen stijgen, worden ze actiever en kan de schade snel toenemen. Een emelt is een grijsbruine larve zonder poten.
Schadebeeld van emelten
Wanneer je vermoedt dat je te maken hebt met een emeltenplaag, neem dan je schop en steek een stukje zode om. Bij 20 emelten per vierkante meter kan je stellen dat de schadedrempel bereikt is.
De eerste tekenen van een emeltenplaag zijn:
- Kale plekken in het gazon doordat de larven graswortels en jonge scheuten opeten.
- Verzwakt gras dat los in de bodem ligt en gemakkelijk loskomt.
- Vogelschade: merels, kraaien en andere vogels pikken in het gras op zoek naar emelten, waardoor de grasmat nog verder beschadigd raakt.
- Gele vlekken: gele vlekken in het gazon kunnen (onder andere) veroorzaakt worden door emelten.
Hoe kun je emelten voorkomen?
- Goed gazononderhoud: Een sterk en gezond gazon is minder vatbaar voor plagen. Langpootmuggen leggen hun eitjes het liefst in een grasmat die wat open is. Regelmatig bemesten, verticuteren en doorzaaien helpen om de grasmat sterk en gesloten te houden. Dit is de beste manier om emelten en andere plagen te voorkomen.
- Correcte maaihoogte: In kort gemaaide gazons (≤3,5 cm) is het voor langpootmuggen gemakkelijker om hun eitjes te leggen. Maai best iets hoger (4-5 cm).
- Goede waterhuishouding: Langpootmuggen leggen hun eitjes graag in vochtige bodems. De overvloedige regenval van 2024 zal een van de redenen zijn waarom we ze dit jaar zo vaak zien. Gazons met een goede structuur en textuur zullen het overvloedige water beter doorlaten. Neem een bodemstaal om hier meer inzicht in te krijgen en bij te sturen waar nodig.
Hoe kun je emelten bestrijden?
Nematoden (aaltjes)
Deze microscopische wormpjes zijn een natuurlijke en effectieve manier om emelten te bestrijden. Ze dringen de larven binnen en doden ze van binnenuit.
Aaltjes werken heel efficiënt als deze correct worden toegepast. Hierbij worden helaas nog al te vaak fouten gemaakt. Bij de levering dienen aaltjes koel, droog en beschermd tegen zonlicht bewaard te worden. Als je online besteld hebt, laat ze dan geen 2 dagen in uw brievenbus of op het dashboard van uw bestelwagen liggen.
Een 2e fout die gemaakt wordt, is het opsplitsen van de verpakking in 2 of 3 delen. De aaltjes zitten in de verpakking vaak geclusterd. Je lost de verpakking aaltjes best in één keer op in een emmer water en die emmer verdeel je dan in functie van de benodigde hoeveelheid.
Aaltjes bewegen zich (beperkt) voort in de grond. Daarom moet de bodem vochtig zijn. Belangrijk is dat de grond voor de behandeling goed nat gezet wordt en dat die nat gehouden wordt voor ongeveer 2 weken. Zo kunnen de aaltjes zich vermeerderen in de emelten en zich nadien verplaatsen naar de volgende. Idealiter wordt er gewerkt met een wetting agent om zo het vocht beter te verspreiden en vast te houden.
Emelten kunnen zich ook verplaatsen naar uw borders. Vergeet je borders dus niet mee te behandelen.
Aaltjes kan je ook op deze manier inzetten bij een besmetting met engerlingen. Engerlingen zijn de larven van allerlei soorten kevers en kunnen apart of samen met emelten gevonden worden in een gazon. Een engerling kan je onderscheiden van een emelt aan zijn kleur (wit/beige) en zijn 3 paar poten.
Je kan de emelten ook bestrijden door een zwarte plastiek op het gazon te leggen. De emelten komen naar de oppervlakte en wanneer je de plastiek verwijdert en de kippen loslaat, zullen deze een deel verorberen. Let wel op dat je gazon niet verbrandt door de zon wanneer je de zwarte plastiek gebruikt.
Chemische bestrijding
Als je in het bezit bent van een fytolicentie kan je ervoor kiezen om met een erkend middel zoals Acelepryn de emelten te doden. Vraag hiervoor advies bij uw leverancier.